مجله پزشکی و رواندرمانی تارنگار

توصیه های لازم برای امدادگران

۱- تشخیص صحیح مشگل روانی بیمار.

(امداد کننده پیش از هر چیز لازم است علت آسیب روانی بیمار راتشخیص دهد)

(۱)  ASD:Acute Stress Disorder

الف. بلافاصله پس از آسیب نشانه اش ظاهر می شود

ب. گاهی حادثه دیدگان برای اجتناب از ترس، و غم، احساساتشان از کنترل آنان خارج می شود (دچار بی تفاوتی می شوند)یا مشگل تمرکز پیدا می کنند . تجربه مصیبت وارده را مکرراً به خاطر می آورند ونگرانی ، افسردگی شدید ، عصبانیّت ، نا امیدی ، فعالیّت بیش از حد ،در خانه ماندن و غیره از آنان ظاهر می شود

پ. معمولا این وضعیّت از چند روز تا چند هفته (دو تا سه هفته) ادامه داشته و سپس بیمار آسیب دیده بهبود می یابد.

(۲) بیماری حاد روانی  (Acute Mental Illness)

ا. پس از آسیب مرحله اول ظاهر می شود.

ب. واکنش فشار بیش از حدو سختی ، و افسردگی شدید و دچار بیماری روانی دوشخصیتی شدن می شوند (اکسیزوفرنی Schizophrenia) .

این مشکلات به دلیل فشار ناشی از آسیب ، قطع مصرف دارو، عدم انطباق با تغییر محیط زندگی و غیره زمینه بروز می یابد.

پ. در صورتی که وضع بیمار رابا آنچه که در مرحله اول گفته شد مطابقت دهید می توانید گامهای بعدی را به سوی بهبودی بردارید.

(۳) PTSD:Posttraumatic Stress Disorder

ا. پس از گذشت حدود یک ماهی از آسیب ظاهر می شود.

ب. خصوصیات بیمار در این وضعیت:

* افراد آسیب دیده با دیدن خواب ، حادثه را مکرراً تجربه می کند .

* از علل حادثه دوری می کنند یا به حالت منفعل در می آیند . بعلاوه واکنشهای احساسی آنان متوقف می شود . به افسردگی شدید دچار شده و نمی توانند برای آینده چشم انداز روشنی تصور نمایند.

* اختلال خواب ، زود از کوره در رفتن ، مشکل تمرکز حواس ، احتیاط بیش از حد ، تعجب بیش از حد و غیره ظاهر می شود.

* چون علائم بیماری همراه با درد است ، باعث اختلالهایی مانند; ترس از اجتماع و مشکل جنسی ، اعتیاد به دارو و خودکشی می شود و امکان دارد که با منجر شدن به طلاق یا بیکاری وضعشان وخیم تر شود.

پ. حدود 50 % درصد از این گونه بیماران در کمتر از سه ماه بهبود می یابند ، ولی در صورتی که اقدام مناسبی برای بهبود انجام نشود بیماری به درازا می کشد.

(۴) بیماری تن و روان ، وضع بیمار معتاد به دخانیات و غیره

ا. در زمان بهبودی ظاهر می شود .

ب. ناخوشی تن و روان ظاهر می گردد که دلیل آن نگرانی یا بیتابی ناشی از پیش بینی زندگی بدون امید ، تنش و خستگی است که یکجا به سراغ فرد حادثه دیده آمده است.

پ. لازم است با توجه به ویژگیهای هر فرد آسیب دیده برای وی اقدامی انجام پذیرد.

----------------ادامه در روزهای آینده -----------------

چگونگی معالجه آسيب روانی

به منظور مراقبت از جسم و جان

کسی از زمان وقوع حادپه آگاه نيست.کسانی که در حوادث طبيعی دچار آسيب ديدگی ميشوند اين مسئله ممکن است باعث دگرگونی عواطف و احساسات آنان شود البته بيشتر مردم معمولا آنرا تجربه ميکنند واصلا چيز عجيبی نيست.برخی ممکن است علاقه مند باشند که خاطره دردناک بجای مانده از حوادث را بزودی فراموش کنند ولی امکان دارد که برخلاف انتظارشان آن تاثير ادامه يابد.بياييد با هم فکر کنيم که چه شيوه ای بهتر است.

روان هم آسيب ميبيند

در اين صورت چه رخ می دهد

به ياد آوردن حادثه،روان آسيب ديده گان را می آزارد.در اين صورت چيزهای گوناگون اتفاق می افتد،مثلا از امور جزئی زود عصبانی ميشوند،نمی توانند به خواب بروند،آن حادثه را مکررا در خواب ميبينند،آن منظره تکراری به يادشان می آيد،حوصله ندارند با ديگران گفتگو کنند و غيره.گاهی در وضعيت جسمی آنان نيز تاثير ميگذارد.در اينگونه موارد بيشترشان به طور طبيعی يا خود بخود با گذشت زمان بهبود می يابند ، ولی بعضی وقتها مدت خيلی زيادی طول ميکشد تا بهبود يابند.

اگر محيط زندگی تغيير بکند ...

آثاردگرگونی ناشی از زلزله در زندگی افراد

از آنجائی که آسيب ديدگان از محل زندگی پيشين خود يعنی جائی که بدان خوگرفته بودند دور ميشوند و وضع زندگی آنان تغيير می کند زمان زيادی لازم است تا به زندگی نو عادت کنند.آيا احساس نمی کنيد زندگی بيفايده است وبيشتر سيگار نمی کشيد؟مجددا فکر کنيد تابتوانيد سالم و تندرست زندگی کنيد.

برای بهبود

به توصيه های زير توجه کنيد تاتندرستی و سلامت تن وروانتان را بدست آوريد.

۱- کمی استراحت کنيد.به خودتان فشار نياوريد ومرتبا استراحت کنيد.

۲- از آنچه در درونتان می گذردبا نزديکان ودوستانتان صحبت کنيد و به اين وسيله خاطرات ناخوشايند راازدرونتان تخليه نمائيد . پنهان نمودن احساسات طبيعی ميتواند به روان و سلامتی شما آسيب برساند.

تصور کسانی که يکی از نزديکانشان را از دست داده اند اين است که

< هيچ کس احساس من را نمی فهمد >

چه کسی ميتواند غم واندوه خانواده هايی که عزيزی را از دست داده اند ، درک کند ؟ اطرافيان ميگويند ،چاره ای نيست ! ، و نميتوان کاری کرد ...و به اين وسيله دلسوزی ميکنند و يا می گويند ، حالا ديگر بايد خوشحال باشی ، ولی فرد مغموم اين طور فکر ميکند که اگر چه اطرافيان دلشان برايم ميسوزد ولی هيچکس احساس من را نمی فهمد. تحمل مرگ يکی از عزيزان بسيار سخت و دشوار است.

هر احساسی را بايد بپذيريد.

کسانيکه يکی از عزيزان خود را از دست داده اند ، با احساسات شديد و گوناگونی دست به گريبان خواهد بود . آنان در صورتيکه در حادثه ای يکی از عزيزانشان را از دست داده باشند احساس پشيمانی ميکنند و با خود می گويند ، بايد فلان کار را می کردم ، يا عصبانی هستند که چرا عزيزشان نجات داده نشده است ؟ اين احساسات برای کسانی که عزيزانشان را از دست داده اند طبيعی است .

احساسات خود را بيان کنيد.

بر اساس يافته های موجود اگر آسيب ديده گان بتوانند اندوه و عصبانيت خود را به زبان آورند ، به تدريج رنج خودبخود رفع می شود.

اگر تظاهر به خوشحالی بکنيد ، رنجتان بيشتر ميشود . با کسی که به او اطمينان داريد درد دل کنيد . همچنين نوشتن آنچه که احساس ميکنيد هم ميتواند مفيد باشد.

به خودتان و خانواد ه تان دلداری دهيد .

خيلی سخت است که بتوان احساس محروميت را از دل بيرون کرد . تحمل رنج احساس از دست دادن عزيزان کار بزرگی است. برای اينکه غم را به فراموشی بسپاريد ، مواظب باشيد که به کار کردن يا مصرف دخانيات نشويد .ديگر اينکه دل خانواده هايی که در نگاه نخست آرام به نظر می رسند سخت جريحه دار شده است . به ويژه آنکه کودکان مانند افراد بالغ نميتوانند رنج خود را اظهار نمايند . به همين دليل لازم است رابطه اعضای خانواده را تقويت کنيد.

در گروه های داوطلبانه و اجتماعات محلی و شهری مشارکت نمايند.

اگر می خواهيد احساستان را بيان کنيد ، ممکن است نتوانيد شنونده ای بيابيد ولی در گروه های خود يار شايد بتوانيد با آرامش بيشتری صحبت کنيد . زيرا اعضای آن گروه ها هم مانند شما عزيزانشان را از دست داده اند ، حتما سخن شما را با احساس همدردی بيشتری خواهند شنيد.

با کارشناسان مربوطه مشورت کنيد.

کارشناس مشاور ، فردی است همانند شما که حرف شما را می شنود . فقط تجربه شما را ندارد ، ميتوانيد با آرامش خاطر احساساتتان را با وی در ميان بگذاريد.

کودکان وآسيب

وسايل شادی کودکان را دوباره فراهم نمائيد

در حوادث بچه ها چگونه آسيب ميبينند

اشخاص بالغ غم واندوه خودشان را ميتوانند بازگونمايند.باصحبت کردن ميتوان دل پريشان را آرام کرد.ولی کودکان نميتوانند احساسات را بدرستی در مورد ترس،ودرددرونشان بيان کنند.با اينکه به ظاهر حالشان خوب است اما در حقيقت دلشان زخم خورده است.

در هر سنی آثارناشی از حوادث ديده ميشود

در کودکان

امکان دارد که کودکان به دوران نوزادی بازگردن .آيا اينگونه نيستند که از قبل لوس تر شده باشند .ازمادر خود جدا نمی شوند ،تنها به توالت نمی روند،بدون مادر خود نميخوابند؟

در نوجوانان

با اينکه نوجوانان قدرت کافی برای کنترل احساس ترس خود دارند،ولی نمی توانند احساس خود را بدرستی بيان نمايند ودر نتيجه ممکن است که بيتاب يا بی حوصله شده وياخودرادرون اوطاقشان زندانی نمايند،آيا اينگونه نيست که از قبل تندخوتر يا کم حرف تر يا بی حوصله تر شده باشند؟

در دوره جوانی

در دوره جوانی افراد دگرگونی دراحساسات خود را مانند اشخاص بالغ تجربه ميکنند لذا احتمال زيادی ميرود که آن احساس را بوسيله ترک تحصيل ،مسخره کردن، تندی يابدرفتاری بيان نمايند.

بچه ها چگونه تغییر میکنند؟

ممکن است بر اثر حادثه ، امید به زندگی و آینده در افراد دگرگون شود . در صورتیکه اگر متاسفانه کسی یکی از اعضای خانواده اش را از دست داده یا خانه و شغل پدر و مادر تغییر کند یعنی محیط زندگی فرد آسیب دیده دگرگون شده باشد ، در این صورت زندگی آینده بچه ها نیز بیشتر دستخوش دگرگونی خواهد شد.البته بچه ها تلاش زیادی مینمایند تا خودشان را با شرایط جدید سازگار نمایند. اما در صورتیکه نتوانند آن تغییر بزرگ را قبول کنند و به آسانی با شرایط جدید کنار بیایند ممکن است با رفتار خشن عصبانیت خود را نشان دهند .

با بچه ها چکار میتوانید بکنید؟

فکر و حالشان را با دقت بشنوید

بچه ها به روش خودشان احساساتشان را بیان می کنند. ممکن است حرف هم نزنند. ولی با حرکات خود احساساتشان را نشان می دهند در هر صورت به آنها با دقت توجه کنید.

به مشگل فرزندان به عنوان مشگل کل خانواده نگاه کنید

گاهی احساسات بچه ها نشان دهنده احساسات کل اعضای خانواده است و ممکن است که کلید حل مشکلات خانواده در دست آنان باشد. پس مشکل بچه ها را به عنوان مشکل کل اعضای خانواده در نظر بگیرید.

از تجربه چه یاد گرفتید؟

گفتگو با یکدیگر از اینکه چگونه میتوان تجربیات نا خوشایند را پشت سر نهاد و این کار را به دیگران هم یاد داد از اهمیت زیادی برخوردار است.

مشورت با کارشناسان

بسیاری از مواقع خود یا اطرافیان نمی توانید مشکل فرزندانتان را حل کنید . در این مواقع حتما با کارشناسان مشورت نمائید. شاید آنان بتوانند مشکل فرزند شما را حل نمایند.

آیا این تغییرات را در خود احساس میکنید؟

تغییر در طرز فکر

مکررا در مورد چیزهای یکسان فکر میکنید.

فکرتان به بن بست میرسد.

کم حافظه شده اید.

تغییر احوال و احساسات

ناگهان گریه میکنید یا عصبانی می شوید.

احساس ملامت و پشیمانی دارید.

احساس ناتوانی و بیچارگی می کنید.

غفلت می کنید یا افکار بدبینانه و منفی دارید.

بیش از حد از دست دیگران عصبانی میشوید.

تشنج و نگرانی زیاد دارید.

تغییرات جسمی

خستگی و گیجی را حس می کنید.

حال تهوع و درد معده دارید.

بی خوابی آزارتان می دهد.

سردرد و سفت شدن کتف دارید.

احساس بی اشتهائی یا پر خوری دارید.

کسانیکه برای دیگران سخت کار می کنند

با محترم شمردن خود امید های تازه در زندگی بدست آورید

کار کردن برای دیگران بسیار مهم و ارزشمند است اما ممکن است بطور ناخودآگاه مسئولیت بیش از حد بر عهده گیرید . این مسئله در باره امداد و فعالیتهای پشتیبانی هم میتواند مصداق یابد . گاهی امدادگران متوجه فشار زیاد ناشی از مسئولیتی که به عهده گرفته اند ، نیستند . گاهی این گونه فشار زیاد ، بیش از حد تحمل و خطر ناک است . اگر شما از کار کردن برای دیگران خسته اید ، کمی استراحت کنید و برای تداوم فعالیت خود در روز های آینده ، توجه به خودتان را فراموش نکنید

بیایید اینگونه عمل کنیم

به احساس خودتان فکر کنید

احساستان چگونه است؟ چه اندازه فشار روانی را حس می کنید؟ فقط در باره احساساتتان اینگونه فکر کنید

 و حالتان خوب می شود.

موافق میل خودتان زندگی کنید

احساس آرامش و راحتی برای جسمتان مهم است. به غذاهای سالم ، خواب کافی ، ورزش و استراحت عادت کنید ،

 بیش از حد کار نکنید تا که زندگی منظم خودتان را حفظ کنید.

از خانواده و دوستانتان قدردانی کنید و تجربه تان را با هم درمیان بگذارید.

ممکن است که صحبت کردن در مورد تجربه و احساس خودتان ، در بهبودی شما مفید باشد. با کسی که همین چیزها

که شما تجربه کرده اید را تجربه کرده است صحبت کنید ، زیرا با دیدگاه و نظر آنان آشنا شده و احساساتتان پرورش می یابد.

چنانچه ناخوشی تن و روان هنوز ادامه یابد...؟

اگر همچنان ناخوشی تن و روان ادامه دارد و ناراحت هستید بیش از این تحمل نکرده و با مدد کاران مشورت کنید.

در صورتیکه ناراحتی یا بی خوابی ادامه یابد یا ناخوشی بدنی بیشتر شود ممکن است دچار افسردگی شدید شده باشید.

زیرا کسانی که با افسردگی شدید دچار شده اند به ندرت خود به خود بهبود می یابند ، پس لازم است با کارشناسان مشورت کنید.

در باره افسرده گی شدید

این مشکل در جریان کارهای حمایتی دراز مدت و دشوار ، خصوصا برای مشاغلی مثل معلمی یا پرستاری و غیره (یعنی شغلهائی که با مردم در تماس هستند)میتواند بروز یابد. در این صورت این افراد افسرده شده و بر اثر فشارهای زیاد جسمی ، تن و روانشان دچار خستگی می شود. امکان دارد که بدن آنها به حدی برسد که قدرت ارزیابی از خود را از دست بدهند و دچار بی حوصلگی مفرط شوند.در صورت تشدید بیماری ، تداوم فعالیت امدادی دشوار خواهد شد . در این صورت قابلیت انجام ماموریت کاهش می یابد و امکان دارد که باعث روی آوردن افراد به سیگار و مشگلاتی از این قبیل گردد.